از پایش تا هشدار؛

به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقهای کردستان، این جلسه روز سهشنبه ۲۰ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن جلسات شرکت و با حضور اعضای کمیته برگزار شد و در آن موضوع پیامدهای اقلیمی ناشی از پدیده النینو بر منابع آب استان، همچنین کنترل و مدیریت آبهای سطحی با هدف کاهش خطر سیلاب، مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تصمیمات لازم اتخاذ شد.
استان کردستان به دلیل موقعیّت جغرافیایی، توپوگرافی کوهستانی، وابستگی قابل توجه منابع آب به بارش و برف، وجود رودخانهها و سرشاخههای اصلی و همچنین برخورداری از سدها و مخازن ذخیره آب، در برابر تغییرات غیرعادی الگوی بارش و رواناب آسیبپذیر است. از این رو، هرگونه تغییر معنادار در میزان، زمان و توزیع مکانی بارش میتواند بهطور مستقیم بر مدیریت منابع آب استان، تأثیرگذار باشد.
در همین راستا، در جلسات مستمر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت، سناریوهایی با هدف طراحی چارچوب عملیّاتی برای مواجهه نظاممند با شرایط ناشی از دورههای اقلیمی مرتبط با پدیده النینو تدوین میشود. در این سناریوها تلاش شده است از رویکرد صرفاً واکنشی فاصله گرفته و مدیریت بحران بر مبنای پایش مستمر، پیشبینی، هشدار زودهنگام، ارزیابی ریسک، تصمیمگیری مرحلهای و هماهنگی میان واحدهای مرتبط دنبال شود.
با توجه به بررسیهای هواشناسی و احتمال وقوع بارشهای فرانرمال در پاییز ۱۴۰۵، شرکت آب منطقهای کردستان برگزاری جلسات مستمر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل و اجرای مجموعهای از اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار قرار داده است که از جمله آن میتوان به پایش دقیق بارشها در کوتاهترین زمان ممکن، تهیه و ارائه منظم گزارش وضعیت مخازن سدهای استان، بررسی وضعیت جریان رودخانههای اصلی، استفاده از پیشبینیهای فصلی در جلسات مدیریت منابع آب و هماهنگی با دستگاههای مرتبط با مدیریت بحران، بهویژه استانداری، ادارهکل هواشناسی و سازمان جهاد کشاورزی اشاره کرد.
در ابتدای این جلسه، علیرضا بیگلری «سرپرست مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان» ضمن ارائه گزارشی از اقدامات انجامشده، دستور کار جلسه را قرائت کرد.
وی اظهار داشت: تغییر در الگوهای بارش، افزایش احتمال وقوع بارشهای حدّی و سیلابی، تغییر زمان و شدت بارندگی و همچنین افزایش دما و تبخیر میتواند مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی را با شرایط پیچیدهتری مواجه کند.
بیگلری افزود: در چنین شرایطی، پایش مستمر وضعیت سدها، رودخانهها و منابع آب زیرزمینی، تقویت نظام هشدار و اطلاعرسانی، افزایش آمادگی دستگاههای اجرایی و بهروزرسانی سناریوهای مدیریت بحران، از مهمترین اقدامات برای کاهش آسیبپذیری منابع آب استان، است.
سرپرست مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان، خاطرنشان کرد: النینو بهتنهایی تعیینکننده وضعیت منابع آب استان نیست و آثار احتمالی آن باید در کنار سایر شاخصهای اقلیمی و شرایط منطقهای مورد بررسی قرار گیرد؛ از این رو، رویکرد اصلی شرکت، «پیشگیری، پایش مستمر و آمادگی برای سناریوهای مختلف» است.
در ادامه، محمد معززادهمردوخی «معاون منابع انسانی، مالی و پشتیبانی شرکت آب منطقهای کردستان» هدف از این اقدامات را افزایش آمادگی، ارتقای توان پیشبینی و هشدار، کاهش آسیبپذیری منابع آب و فراهمسازی زمینه تصمیمگیری بهموقع و هماهنگ در مواجهه با شرایط احتمالی ناشی از نوسانات اقلیمی عنوان کرد.
وی اظهار داشت: با توجه به ضرورت مدیریت یکپارچه بحران، همکاری و هماهنگی میان دستگاههای متولی از اهمیّت ویژهای برخوردار است و شرکت آب منطقهای کردستان بر تعامل مستمر با استانداری، ادارهکل مدیریت بحران، ادارهکل هواشناسی، سازمان جهاد کشاورزی، شهرداریها، فرمانداریها، بخشداریها، دهیاریها و سایر دستگاههای مرتبط تأکید دارد.
معززادهمردوخی ادامه داد: در شرایط اضطراری، تبادل سریع اطلاعات، پایش مستمر وضعیت منابع آب، اطلاعرسانی بهموقع، هماهنگی در تصمیمگیری و تقسیم مسئولیت میان دستگاههای ذیربط، نقش مهمی در کاهش خسارات و افزایش سرعت واکنش به حوادث دارد.
وی خاطرنشان کرد: رویکرد شرکت آب منطقهای کردستان در حوزه مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، حرکت از مدیریت واکنشی به سمت مدیریت پیشگیرانه و آمادگیمحور است؛ بهگونهای که با شناسایی تهدیدها، پیشبینی سناریوهای احتمالی و تقویت هماهنگی بیندستگاهی، امکان تصمیمگیری سریع و مؤثر در زمان وقوع بحران فراهم شود.
معاون منابع انسانی، مالی و پشتیبانی شرکت آب منطقهای کردستان، افزود: مدیریت بحران زمانی اثربخش خواهد بود که پیش از وقوع حادثه، همه دستگاههای متولّی با تبادل اطلاعات، تقسیم مسئولیت و اجرای برنامههای پیشگیرانه، آمادگی لازم را برای مواجهه با شرایط اضطراری ایجاد کرده باشند.
فردین بختیارپناه، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای کردستان، نیز با تأکید بر اهمیّت توجه به تغییرات اقلیمی، اظهار داشت: مدیریت بحران آب در شرایط اقلیمی مختلف، نیازمند رویکردی جامع و انعطافپذیر است؛ چراکه تغییرات در میزان و الگوی بارش، افزایش دما، خشکسالیهای دورهای و وقوع بارشهای شدید میتواند آثار متفاوتی بر منابع آب داشته باشد.
وی افزود: برنامهریزی برای سناریوهای مختلف اقلیمی، پایش مستمر منابع آب و بهروزرسانی برنامههای بهرهبرداری از تأسیسات آبی، از الزامات اساسی مدیریت پایدار منابع آب به شمار میرود.
بختیارپناه ادامه داد: افزایش تابآوری زیرساختهای آبی و ارتقای آمادگی برای مواجهه با شرایط پیشبینینشده، نقش مهمی در کاهش خسارات و تداوم خدماترسانی دارد. استفاده از اطلاعات و دادههای بهروز، تقویّت نظام تصمیمگیری، مدیریت بهینه مخازن و منابع موجود و توجّه همزمان به شرایط خشکسالی و ترسالی میتواند زمینهساز مدیریت مؤثرتر منابع آب و افزایش ضریب اطمینان در تأمین آب در شرایط مختلف اقلیمی باشد.
عرفان مؤمنپور، معاون برنامهریزی و بهبود مدیریت شرکت آب منطقهای کردستان، نیز آمادگی در برابر وقایع غیرمنتظره، بهویژه سیلاب، را حائز اهمیّت دانست و گفت: در مدیریت بحران آب، دیگر نمیتوان منتظر وقوع بحران ماند و سپس برای آن چارهاندیشی کرد؛ امروز، آمادگی باید پیش از بحران شکل بگیرد.
وی افزود: هر تغییر در الگوی بارش، دما و جریانهای سطحی میتواند نشانهای برای بازنگری در نحوه بهرهبرداری از منابع آب باشد. از این رو، مدیریت منابع آب باید همواره یک گام جلوتر از تغییرات اقلیمی حرکت کرده و با تکیه بر پایش، پیشبینی و تصمیمگیری بهموقع، ظرفیّتهای موجود را برای عبور ایمن از دورههای خشک، ترسالی و رخدادهای حدی اقلیمی، به کار گیرد.
در پایان، اعضای کمیته شرایط اضطراری پیامدهای اقلیمی پدیده النینو به بیان دیدگاهها، پیشنهادها و نکات تخصّصی خود درباره موضوع جلسه پرداختند و موارد مطرحشده برای پیگیری و اجرا مورد بررسی قرار گرفت.