تأکید بر آمادگی همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی کردستان برای مقابله با سیلاب؛
به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای کردستان، نشست کمیته راهبری کنترل و کاهش خطر سیل استان کردستان با محوریّت بررسی الزامات آمادگی در برابر سیلاب، ارتقای هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای مدیریّت مخاطرات احتمالی با حضور مدیرکل مدیریت بحران استانداری، مدیرعامل و معاونین طرح و توسعه، برنامه‌ریزی و بهبود مدیریت، حفاظت و بهره برداری و جمعی از مدیران شرکت آب منطقه ای کردستان و نمایندگانی از منابع طبیعی و آبخیزداری، هواشناسی، هلال احمر، راه و شهرسازی و بنیاد مسکن استان، برگزار شد؛ نشستی که در آن، مدیریّت یکپارچه منابع آب، مسئولیّت‌پذیری دستگاه‌های اجرایی و ضرورت پیش‌بینی سناریوهای بدبینانه برای مقابله با بحران‌های احتمالی، به‌عنوان محورهای اساسی برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مورد توجه قرار گرفت.
در این نشست، آرش آریانژاد «مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان» با تأکید بر ضرورت تعیین و ابلاغ رسمی اعضای کمیته از سوی استاندار کردستان، اظهار کرد: وظایف و تکالیف اعضای کمیته باید به‌صورت دقیق مشخص و در چارچوب مسئولیّت‌های قانونی، با جدیّت دنبال و اجرا شود؛ چراکه تحقّق اهداف این کمیته، مستلزم مشارکت فعال دستگاه‌های ذی‌ربط، هماهنگی مستمر و پایبندی عملی همه اعضاء به مسئولیّت‌های محوله است.
وی با اشاره به گزارش‌ها و پیش‌بینی‌های مطرح‌شده از سوی مؤسسه تحقیقات آب درباره پدیده ال‌نینو و پیامدهای احتمالی آن، تصریح کرد: صرف‌نظر از اینکه پیش‌بینی‌های ارائه‌شده تا چه اندازه محقّق شوند، اصل آمادگی برای مواجهه با مخاطرات احتمالی باید همواره در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار داشته باشد. بر همین اساس، ضروری است کمیته راهبری کنترل و کاهش خطر سیل با رویکردی پیشگیرانه، سناریوهای مختلف وقوع بحران را بررسی کرده و برای مقابله با حوادث احتمالی، آمادگی کامل داشته باشد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان با بیان اینکه مدیریّت سیلاب و پیامدهای ناشی از آن، مسئولیّتی فرابخشی است، بر ضرورت تعامل مؤثر و هماهنگی مستمر میان دستگاه‌های اجرایی، خدمات‌رسان و نهادهای مسئول تأکید کرد و افزود: مقابله مؤثر با سیلاب، تنها از طریق اقدام هماهنگ، تبادل به‌موقع اطلاعات، تقسیم روشن مسئولیّت‌ها و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های جزیره‌ای امکان‌پذیر خواهد بود. در چنین شرایطی، هرگونه تأخیر در هماهنگی یا ناهماهنگی میان دستگاه‌ها می‌تواند روند مدیریّت بحران را با دشواری مواجه کند؛ ازاین‌رو، هم‌افزایی سازمانی باید به یکی از ارکان اصلی برنامه‌ریزی برای کاهش خطر سیل تبدیل شود.
مدیریّت هوشمند منابع آب؛ ضرورتی برای عبور ایمن از شرایط پرمخاطره
بخش دیگری از این نشست به ضرورت مدیریّت هوشمند داده‌های مرتبط با منابع و مصارف آب و بهره‌برداری از سدهای استان اختصاص داشت. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان با تأکید بر اهمیّت تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات دقیق و تحلیل شرایط پیش‌رو، خاطرنشان کرد: مدیریّت منابع آب باید به‌گونه‌ای انجام شود که ضمن کاهش مخاطرات ناشی از بارش‌های احتمالی و سیلاب، امکان تأمین پایدار آب در دوره‌های کم‌بارش نیز فراهم باشد.
وی با اشاره به احتمال بروز کمبود آب در صورت نامناسب‌بودن میزان بارش‌ها در فصول گرم سال، بر ضرورت ایجاد توازن میان ذخیره‌سازی و رهاسازی آب تأکید کرد و یادآور شد: تصمیم‌گیری در این حوزه باید با درنظرگرفتن شرایط اقلیمی، وضعیّت منابع آبی، نیازهای مصرف‌کنندگان و الزامات ایمنی انجام شود تا مدیریّت آب در یک مقطع زمانی، زمینه‌ساز بروز مشکلات جدّی در دوره‌های بعدی نشود.
به گفته وی، برنامه‌ریزی برای مقابله با بحران، مستلزم توجه جدّی به سناریوهای بدبینانه و آمادگی برای شرایط دشوارتر از وضعیت پیش‌بینی‌شده است. بر این اساس، دستگاه‌های مسئول باید به‌جای اتکا به شرایط مطلوب و پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه، مجموعه‌ای از راهکارهای عملیاتی را برای مواجهه با وضعیّت‌های مختلف تدوین کنند؛ رویکردی که می‌تواند از غافلگیری در زمان وقوع حوادث جلوگیری کرده و ظرفیت پاسخ‌گویی به بحران را افزایش دهد.
هماهنگی در مدیریّت سدها؛ ضرورتی برای صیانت از جان و مال شهروندان
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان با اشاره به ساختار مدیریّت برخی سدهای واقع در محدوده جغرافیایی استان، اظهار کرد: اگرچه مسئولیّت مدیریّت منابع آب در استان بر عهده شرکت آب منطقه‌ای کردستان است، اما مدیریّت برخی سدهای واقع در استان در اختیار استان‌های هم‌جوار یا شرکت آب و نیروی ایران قرار دارد؛ موضوعی که ضرورت هماهنگی مستمر میان مجموعه‌های مسئول را دوچندان می‌کند.
وی تأکید کرد: مدیریّت منابع و مصارف آب در چنین شرایطی باید بر پایه تعامل سازمانی، تبادل اطلاعات و تصمیم‌گیری هماهنگ انجام شود تا اقدامات هر یک از مجموعه‌های مسئول، با برنامه‌ریزی‌های کلان مدیریّت آب در استان هم‌راستا باشد.
او با اشاره به حساسیّت تصمیم‌های مرتبط با ذخیره‌سازی و رهاسازی آب، خاطرنشان کرد: هرگونه مداخله ناهماهنگ از سوی دستگاه‌های مختلف در مدیریّت منابع و مصارف سدها، به‌ویژه در شهرستان‌های حساس، می‌تواند پیامدهای مالی و جانی برای شهروندان به دنبال داشته باشد. ازاین‌رو، ضروری است تصمیم‌های مرتبط با رهاسازی یا ذخیره‌سازی آب، با رعایت مسئولیّت‌های قانونی و با محوریّت شرکت آب منطقه‌ای کردستان و هماهنگی کامل میان دستگاه‌های ذی‌ربط اتخاذ شود.
این موضوع، به‌ویژه در شرایطی که احتمال وقوع بارش‌های شدید، افزایش روان‌آب‌ها یا تغییرات ناگهانی در وضعیت منابع آبی وجود دارد، اهمیّت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا مدیریّت ایمن سدها و تنظیم مناسب جریان آب، نیازمند تصمیم‌گیری تخصّصی، ارزیابی مستمر شرایط و هماهنگی عملیّاتی میان تمام مجموعه‌های مرتبط است.
سد سیازاخ دیواندره؛ ظرفیّتی مهم برای توسعه کشاورزی و شیلات
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان در ادامه، با اشاره به ظرفیت‌های سد سیازاخ دیواندره، این سد را برخوردار از قابلیّت‌های قابل‌توجّه برای بهره‌برداری در بخش‌های کشاورزی و شیلات دانست و بر ضرورت مدیریّت اصولی و برنامه‌ریزی‌شده این ظرفیّت‌ها تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد: بهره‌گیری مناسب از ظرفیّت‌های منابع آبی، مستلزم همراهی دستگاه‌های مسئول، مشارکت بهره‌برداران و همکاری کشاورزان و شهروندان است. در این مسیر، رعایت ضوابط بهره‌برداری، توجه به محدودیت‌های منابع آب و هماهنگی با برنامه‌های مدیریّت آب، از جمله الزامات استفاده پایدار از ظرفیت‌های موجود به شمار می‌رود.
توجه به این ظرفیت‌ها از آن جهت اهمیّت دارد که مدیریّت منابع آب، تنها به کنترل مخاطرات و پیشگیری از سیلاب محدود نمی‌شود؛ بلکه ایجاد زمینه برای بهره‌برداری اصولی، پشتیبانی از فعّالیّت‌های اقتصادی وابسته به آب و حفظ پایداری منابع برای نسل‌های آینده نیز بخشی از مسئولیّت‌های این حوزه است. بر همین اساس، استفاده از ظرفیت سد سیازاخ باید در چارچوب برنامه‌ریزی کارشناسی، هماهنگی بین دستگاهی و رعایت ملاحظات فنی و زیست‌محیطی دنبال شود.
تبیین مسئولیّت‌ها در زنجیره تأمین آب شرب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان همچنین با اشاره به وظایف این شرکت در زنجیره تأمین آب شرب، تصریح کرد: مسئولیّت شرکت آب منطقه‌ای در این بخش، تأمین و تحویل آب خام به شرکت آب و فاضلاب است و مراحل تصفیه و توزیع آب بر عهده شرکت آب و فاضلاب قرار دارد.
تبیین دقیق این مسئولیّت‌ها، زمینه‌ساز افزایش هماهنگی میان مجموعه‌های فعّال در حوزه آب و ارتقای پاسخ‌گویی در فرآیند تأمین آب شرب خواهد بود. در شرایطی که مدیریّت منابع آبی با محدودیت‌ها و مخاطرات گوناگون روبه‌رو است، تفکیک روشن وظایف و همکاری مستمر دستگاه‌های مسئول، نقشی اساسی در استمرار خدمات‌رسانی و مدیریّت بهینه منابع ایفا می‌کند.
مدیرکل مدیریّت بحران استانداری کردستان: هیچ دستگاهی از مسئولیّت مدیریّت بحران مستثنا نیست
در ادامه این نشست، تحسین عزیزی، مدیر کل مدیریت بحران استانداری کردستان، ضمن تبریک روز ملی مدیریّت بحران، بر ضرورت مسئولیّت‌پذیری همه دستگاه‌های اجرایی در مواجهه با حوادث و بحران‌های احتمالی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه مدیریّت بحران، به‌ویژه در حوزه سیلاب، محدود به یک دستگاه یا سازمان مشخص نیست، اظهار داشت: مدیریّت بحران ماهیّتی فراگیر و بین‌بخشی دارد و تحقّق اهداف آن، مستلزم مشارکت جدّی تمام دستگاه‌های مسئول است. در این حوزه، هیچ سازمان یا مدیری نمی‌تواند از مسئولیّت‌های محوله شانه خالی کند و هیچ‌گونه ترک فعل یا کوتاهی در انجام وظایف مرتبط با مدیریّت بحران پذیرفتنی نیست.
عزیزی با تأکید بر اهمیّت پیشگیری و آمادگی پیش از وقوع حوادث، خاطرنشان کرد: مواجهه مؤثر با بحران، نیازمند حضور نیروهای مجرب، متخصص و آموزش‌دیده در عرصه عملیات است. ازاین‌رو، باید از ظرفیت کارشناسان و نیروهای باتجربه به‌درستی استفاده کرد و همزمان، آموزش نیروهای جدید را در دستور کار قرار داد تا مجموعه‌های مسئول از آمادگی عملیاتی لازم برای واکنش سریع و مؤثر در شرایط اضطراری برخوردار باشند.
وی افزود: آمادگی در برابر بحران، صرفاً به تأمین تجهیزات و تدوین دستورالعمل‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه توان تخصّصی نیروها، شناخت دقیق وظایف، هماهنگی میان واحدهای عملیّاتی و توانایی تصمیم‌گیری در شرایط دشوار نیز از مؤلفه‌های تعیین‌کننده در مدیریّت موفق حوادث به شمار می‌روند. بر همین اساس، ارتقای دانش تخصّصی، برگزاری آموزش‌های موردنیاز و تقویت آمادگی عملیّاتی نیروها باید به‌صورت مستمر دنبال شود.
اطلاع‌رسانی به‌موقع؛ حلقه‌ای اساسی در زنجیره پیشگیری از بحران
مدیر کل مدیریت بحران استانداری کردستان در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت اطلاع‌رسانی به‌موقع به شهروندان پیش از وقوع بحران تأکید کرد و آن را از الزامات اساسی کاهش خسارات و افزایش آمادگی عمومی دانست.
به گفته وی، آگاهی‌بخشی پیشگیرانه به مردم، فرصتی برای شناخت مخاطرات احتمالی، رعایت توصیه‌های ایمنی و اتخاذ تصمیم‌های مناسب در شرایط اضطراری فراهم می‌کند. ازاین‌رو، دستگاه‌های مسئول باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های اطلاع‌رسانی، هشدارهای لازم را به‌موقع و به شیوه‌ای روشن و قابل‌فهم در اختیار شهروندان قرار دهند.
اطلاع‌رسانی مؤثر، زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را در کاهش خطر ایفا کند که به‌صورت مستمر، هماهنگ و متناسب با شرایط مخاطره انجام شود. در چنین رویکردی، مردم نه‌تنها دریافت‌کنندگان هشدارها، بلکه بخشی مهم از فرآیند پیشگیری و مدیریّت بحران خواهند بود؛ موضوعی که اهمیّت آموزش عمومی، افزایش آگاهی اجتماعی و تقویّت فرهنگ ایمنی را بیش از پیش نمایان می‌کند.
آمادگی امروز، ضامن کاهش خسارات فردا
برگزاری نشست کمیته راهبری کنترل و کاهش خطر سیل استان کردستان، بار دیگر اهمیّت رویکرد پیشگیرانه و ضرورت عبور از مدیریّت واکنشی به سمت برنامه‌ریزی جامع و آمادگی مستمر را برجسته کرد. مدیریّت هوشمند منابع و مصارف آب، هماهنگی میان شرکت‌های مسئول و دستگاه‌های اجرایی، تصمیم‌گیری کارشناسی درباره بهره‌برداری از سدها، آموزش نیروهای تخصصی و اطلاع‌رسانی به‌موقع به مردم، مجموعه‌ای از اقداماتی هستند که می‌توانند در کاهش آسیب‌پذیری استان در برابر مخاطرات احتمالی نقش‌آفرین باشند.
در نهایت، آنچه در مدیریّت سیلاب و سایر بحران‌های طبیعی اهمیّت تعیین‌کننده دارد، تنها پیش‌بینی وقوع حادثه نیست؛ بلکه آمادگی برای مواجهه با پیامدهای آن، تعیین دقیق مسئولیّت‌ها، هماهنگی مؤثر میان دستگاه‌ها و صیانت از جان و مال شهروندان است. تحقق این اهداف، مستلزم آن است که همه دستگاه‌های مسئول، پیش از وقوع بحران و نه پس از بروز خسارت، وظایف خود را با جدیت دنبال کنند و با اتخاذ تصمیم‌های مبتنی بر دانش، تجربه و ارزیابی دقیق مخاطرات، زمینه را برای مدیریّت ایمن‌تر منابع آب و کاهش پیامدهای حوادث احتمالی در استان کردستان فراهم آورند.
